Burhan-ÖZKOŞAR-300x400Dünya Ahıska Türkleri Birliği (DATÜB) Yöneticileri Genel Başkan Vekili Prof. Dr. İlyas Doğan ile Genel Başkan Yardımcısı ve Avrupa Temsilcisi Burhan Özkoşar Avrupa Konseyi’nde Ahıska Türklerinin Vatana Dönüşü ile ilgili görüşmelerde bulunmak üzere Fransa’nın Strazburg kentine gitti.

Strasbourg’ta Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisi (AKPM) Başkanı Anne Brasseur, İnsan Hakları Komiseri Nils Muižnieks,Avrupa Konseyi Genel Sekreteri Siyasi İşler Bölüm Direktörü Alexandre Guessel ve Genel Sekreter Danışmanı Leyla Kayacık,Avrupa Konseyi Gürcü delegasyonu Başkanı Tedo Japaradze ile Gürcistan Milletvekili ve Sağlık ve Sosyal İşler Komisyonu Birinci Başkan Yardımcısı Guguli Magradze, Avrupa Konseyi Denetleme Komisyonu Sekretarya Şefi Caroline Ravaud ve bir çok yetkili ile görüşüldü. 

DATÜB AKPM Başkanı Brasseur ile görüştü

DÜNYA Ahıska Türkleri Birliği (DATUB) Genel Başkan Vekili Prof.Dr. İlyas Doğan, Genel Başkan Yardımcısı ve Avrupa Temsilcisi Burhan Özkoşar, Avrupa Konseyi’nde (AK) Ahıska Türklerin sorunlarını AKPM Başkanı Anne Brasseur’e iletti.

Genel Başkan Vekili Prof. Doğan, Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisi (AKPM) Başkanı Anne Brasseur’e Gürcistan’ın Ahıska Türklerine dönüş taahhüdünü yerine getirmediğini hatırlattı. Başkan Prof.Dr. İlyas Doğan, şöyle devam etti: “Burada Gürcistan’ı şikayet etmeye gelmedik. Amacımız; Gürcistan devletinin 1999 yılında AK ile yapmış olduğu dönüş taahhüdünü yerine getirmesini istiyoruz. Gürcistan Ahıska Türkleri’nin dönüş yolunu oyalayıp engelliyor. Gürcistan dönüş yasası çıkarmasına rağmen Ahıska Türkleri’nin ülkelerine dönmesi engelleniyor. AK üye ülkelerin Gürcistan’ın da üye olduğu İnsan Hakları Komisyonu anlaşmalarına uymasını istiyoruz. Pazartesi günden itibaren AK kulislerinde Ahıska Türklerinin dönüşü için Avrupalı parlamenterlerle temas kuruyoruz. Sorunlarımızı anlatıyoruz. Ahıska Türkleri’nin yurttaşlık sorunu bir an evvel çözülmeli. Kırım’da yaşanan krizle beraber Ahıska Türkleri’nin uykusu kaçtı. Çünkü Kırım’da Ahıska Türkleri de yaşamaktadır.Yaşananlar hepimizi tedirgin ediyor.”

DATÜB Genel Başkan Yardımcısı ve Avrupa Temsilcisi Burhan Özkoşar da, şöyle konuştu: “Sorunlar için Avrupa Konseyi’nden yardımcı olmasını istiyoruz. Gürcistan heyeti ile görüşme taleplerimiz her seferinde geri çevriliyor. Ya da Sorunları gündeme getirmek için Ankara ve Strasbourg’ta Gürcistan Büyükelçilerine defalarca mektup yazdık cevap alamadık. Artık dönüşün yolu açılmalı.”

AKPM başkanı Lüksemburglu Anne Brasseur “Ahıska Türkleri hakkında bilgim yok. Ama bu sorunu Gürcistan delegasyonu ve AKPM sunacağım” diyerek sorunların giderilmesi için çalışacağını söyledi. DATUB yetkilileri Çarşamba günü AK’de AK İnsan Hakları Komiseri Nils Muiznieles ve diğer AK yetkililerle Ahıska Türkleri için temaslarda bulunacaklarını bildirdi.

Ahıska Türklerinin Talepleri

1)      1944 yılında Gürcistan’ın Türkiye sınırında yer alan Ahıska Bölgesinde yaşayan ve kendilerini Ahıska Türkleri olarak adlandıran nüfus Özbekistan başta olmak üzere Orta Asya içlerine sürgün edilmişlerdir.

2)      Ahıskalıların Sovyetler Birliği dönemini de kapsamak üzere geri dönüş konusunda girişimleri olmuşsa da bu girişimlerden somut bir sonuç alınamamıştır.

3)      Gürcistan’ın 1999 yılında üye olduğu Avrupa Konseyi (Council of Europe), üyelik şartı olarak Gürcistan’ın 12 yıl içerisinde Ahıskalıların geri dönüşünü tamamlaması şartını öne sürmüştür. Gürcistan, Konseye üye olarak bu süreci 12 yıl içerisinde tamamlama yükümlülüğü altına girmiştir.

4)      Bu yükümlülük gereği Gürcistan 2007 yılında geri dönüş yasası olarak da bilinen “20. Yüzyılın 40’lı Yıllarında Eski Sovyetler Birliği Tarafından Gürcistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyetinden Zorla Sürgün Edilen İnsanların Geri Dönüşü Hakkında Kanunu” çıkarmıştır.

5)      Bu kanun zorla sürgün edilen insanların haklarını iade etmek amacıyla çıkartılmış olmasına rağmen başvuru şartları ve getirdiği kriterler sebebi ile yeni mağduriyetlere yol açmıştır. Başvuru sürecinde yaşanan sorunlardan dolayı dünya üzerinde 10 ülkeye dağılmış olarak 560.000 civarında nüfusu olduğu tahmin edilen Ahıskalılardan sadece 5 841 başvuru alınmıştır. Rusya Federasyonundan yapılan 2 000 başvuru ise Rusça olduğu gerekçesi ile kabul edilmemiştir. Daha sonra Gürcistan yönetimi Avrupa Konseyi’ne bu dosyaları da kabul edileceği söylese de halen her hangi bir işlem yapılmamıştır.

6)      6 Aralık 2013 itibari ile 1 174 kişiye “Yurda Dönüş Statüsü” ve 7 kişiye Gürcistan vatandaşlığı verilmişse de kitlesel bir geri dönüş sağlanamamıştır.

7)      Avrupa Konseyi raportörlerinin görüşlerinde Gürcistan’ın geri dönüş yasasını çıkartarak yükümlülüğünü yerine getirdiği yönünde ağırlık kazandığı görülmektedir. Oysa, Gürcistan yasa çıkarmayı değil, geri dönüş sürecinin tamamlanması yükümlülüğünü üstlenmiştir.

Bu hususta Ahıskalıların talepleri aşağıdaki gibidir;

a)-  Öncelikle Ahıska sorunu dağılan Sovyetler Birliğinin ülkeler arasında paylaşılan mirası, Ahıskalıların yaşadıkları farklı ülkeler ve evrensel insan hakları değerleri göz önüne alındığında uluslararası toplumun meselesidir. Bu nedenle, uluslararası örgütler meseleye duyarlılık göstermelidir.

üb)-  Gürcistan’ın Ahıskalılara yönelik olarak yapmış olduğu yasal düzenlemeler, Gürcistan’ın sağlamış olduğu bir ayrıcalık değil, çok ciddi insan hakları ihlallerine maruz kalmış Ahıska toplumunun haklarının iadesidir. Bu nedenle, düzenlemelerde bu mantıkla hareket edilmesi esas olmalıdır.

c)- Gürcistan’ın “Yurda Dönüş Statüsü” adı verdiği ve sadece basitleştirilmiş usulde vatandaşlık alınmasını sağlayan statü başvuruları için Ahıskalıların zaman sınırı olmaksızın, alt soylarının da faydalanabileceği şekilde bir düzenleme yapılması gerekir.

d)-  Gürcistan’ın 2007 yılında çıkarmış olduğu Yurda Dönüş Yasası olarak bilinen yasa bu haliyle basitleştirilmiş usulde vatandaşlık vermekten başka bir mekanizma öngörmemektedir. Bu nedenle yaşanan mağduriyeti giderme noktasında çok yetersiz kalmaktadır. Hatta süreç içerisinde de görüldüğü üzere getirdiği kısıtlamalar ve prosedürler gereği Ahıska toplumunun geri dönüşünü yavaşlatmakta ve engellemektedir. Yine de Ahıska toplumu bu yasayı Gürcü tarafının iyi niyetine emare teşkil ettiğini düşünmek istemektedir. Ancak, Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisi Üye ülkeleri İzleme Komisyonu Raportörü Boriss CILEVIČS’in en son 23 Ocak 2014 tarih ve 13392 sayılı raporunda belirttiği gibi Gürcü idarecilerinin siyasi konuşmalarındaki istekli ifadelere rağmen vatandaşlık ve statü kazanımı süreçleri çok yavaş işlemekte, pratikte çok ciddi idari zorluklarla karşılaşılmaktadır. Ahıska toplumunun yetersiz bulmakla birlikte, bir iyi niyet göstergesi olarak düşünmek istediği bu yasanın uygulanmasındaki sorunlar en aza indirilmeli ve sürgün edilen Ahıskalılar için ana yurtlarına geri dönüş yolu sonuna kadar açılmalıdır.

e)-  Gürcistan, yapılan başvurular incelenirken evrensel bir insan hakkı olan “aile birliğinin korunması” ilkesini gözetmemekte, eşleri yahut çocukları ayıracak şekilde geri dönüş statüsü verebilmektedir. Geri dönüş başvuruları değerlendirilirken aile birliğinin korunması esas olmalıdır.

f)-  Gürcistan’ın mevzuatı çifte vatandaşlığa izin vermese de, istisnai hüküm gereği Gürcistan Devlet Başkanı gerekli gördüğü kişilere çifte vatandaşlık verebilmektedir. Gürcistan eski Devlet Başkanı Mikheil Saakaşvili’nin Gürcü kökenli Türk vatandaşlarına bu haktan yararlanarak Gürcistan vatandaşlığı verdiği bilinmektedir. Ahıska toplumuna da hiç değilse geçiş süreci boyunca bu hak tanınmalıdır.

g)-  Ahıska bölgesine kendi imkanları ile giderek yerleşmiş olan Ahıskalıların okul, sağlık, sigorta gibi yaşam alanlarındaki sorunları yerel yöneticilerin inisiyatifi ile çözülebilecek durumdadır. Kendi imkanları ile anayurtlarına geri dönmüş Ahıskalıların hayatlarını zorlaştırıcı engeller ortadan kaldırılmalıdır.

h)-  Ahıska Bölgesine yerleşen az sayıdaki Ahıskalının da gösterdiği gibi, Ahıskalıların bölgede etnik bir çatışma kaynağı olması ihtimali yoktur. Ahıskalılar bölge halkı ile huzur içinde yaşamaktadır. Bu nedenle Gürcü tarafının Ahıska Bölgesine yerleşime engel olarak sunduğu bölgede yaşayan farklı etnik gruplar tezi çökmektedir. Gürcistan’ın yerleşim için Ahıska Bölgesi dışında bir yer göstermesi 18.03.2005 tarih ve 1428 sayılı “Sürgün Edilen Ahıska Nüfusunun Durumu” başlıklı AKPM kararında yer alan “kendi bölgelerine dönme” ifadesi ile çelişmektedir. Ahıska’dan sürgün edilen Ahıska toplumunun haklarının tazmini sadece Ahıska Bölgesine yerleşmekle verilebilir. Gürcistan’ın Ahıska Bölgesi dışında gösterilecek bir yerleşim yeri asla ve asla bir hak iadesi gibi görülemez.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here