Ahıska’da tarihi mekânlar, kaleler ve dinîyapılar, restore edilerek 16 Ağustos2012 tarihinde Gürcistan Cumhurbaşkanı tarafından görkemli bir şölenle açıldı.Gürcistan cumhurbaşkanı Mikhail Saakaşviliheyecanlı bir açılış konuşmasında “Ahaltsihi/Ahıska Gürcistan’ın en önemli tarihî ve turisti kmerkezi olacaktı r; çünkü burası Avrupa’nın en iyiyerlerinden biridir.

Belki benzeri İtalya’da vardır,belki de Kuzey Afrika’da, Arap dünyasında. Biznasıl harika bir işler yapıyoruz, farkında değiliz!”diyor.1 Ayrıca, “Ahıska çıkmazdan kurtularaktekrar bölgesel merkez hâline geliyor.” 2 diyerekAhıska’nın önemini ve dönüşümünü vurguluyor.Ahıska’da IX. Yüzyıldan kalma Rabat kalesigibi eski yapılar onarılırken daha önce hiç olmayantarihî görünümlü yeni yapılar da ilâveedilmişti r. 7-8 hektarlık bir alana sahip olan buproje içerisinde çarşı, restoran ve oteller de yeralmaktadır. Gürcü makamları, gelecek zamaniçerisinde turist akımının artmasıyla bu yapılarınartacağını dile geti rmektedirler.15 milyon dolarlık bu projede en önemli yapılarolarak, Azize Meryem Ortodoks Kilisesi, Katolik Katedrali,Ermeni Kilisesi ve Osmanlı (Ahmediye) Camisibulunmaktadır. Dolayısıyla Ahsıka’da, İslâm-Türk yapılarından fazla olarak, Ahıska Türklerininizlerini silecek sayıda ve şekilde kiliseler ve yeniSabir ASKAROV*AHISKA KİMİN?yapılar söz konusudur. Tarihte hiçbir zamanorada mevcut olmayan kiliseler uyduran Gürcüyöneti mi, 1749 yılında inşâ edilmiş olan ünlüAhmediye Camiinin minaresini işgalden sonrayıkmış, yerine bir çan kulesi yapmışlardı. Nedensebunca restorasyon faaliyeti sırasında bu şanlıminareyi de unutmuşlar!Başlangıçta Türkiye ile Gürcistan arasındayapılan görüşmelerde Türkiye’de Artvin ve Erzurum’dakidört kilise ile Gürcistan’da Sovyetdönemindeyıkılan üç caminin tamiratı söz konusuydu.Batum’daki Aziziye Camii, Ahıska’dakiAhmediye Camii ve medresesi. Bu görüşmelerinyürütüldüğü zaman Gürcistan Kilisesi, yapılabilecekanlaşmaya karşı çıkmış, bu anlaşmanınyapılması durumunda 2002 yılında Kiliseyle Gürcistandevleti arasında yapılmış anlaşmanın ihlâlianlamına geleceğini söylemiş ve suçlamıştı r. Gürcistandevlet başkanı, şahsî girişimle söz konusucamilerin “tarihî anıt” statüsünde kalacağını söyleyerekGürcü Kilisesini ikna edebilmişti .3Ermeniler dâhil Ahıska’da yaşayan halk, Avrupakaynaklarıyla yapıldığı iddia edilen restorasyonunaslında Türk parasıyla yapıldığını söylemektedir.4 Dolayısıyla Gürcistan tarafı Ahıska’dakiinşaatı n ve restorasyonun başlatı lması, Ahıskalılara“iyilik olsun” diye değil başta Türkiye’dekikiliselerin restorasyonunun yapılması karşılığındave maddî kaynağın sağlanmasıyla ancak kabuletmişti r. Bu inşaatı n ve restorasyonun yapılmasıen fazla Gürcistan’a yaramış ve Ahıskalılara daaz yaramış değil aksine hiç yaramamıştı r. Kaldıki Türkiye’deki kiliselerin Gürcü kilisesi olduğusadece Gürcülerin iddiasıdır. Ama Ahıska’dakiAhmediye Camii başta olmak üzere bütün dinîyapılar Osmanlı devrinin açık belgeleridir.Diğer bir çıkmaz da, Ahıska’da kültürler mozaiğihâline geleceğini söyleyen Gürcü resmîmakamları ve medya, Caminin isminin Osmanlıdöneminde o bölgeyi yöneten Ahmet Paşadangeldiğini söyleyerek olayı kapatmaktadırlar. AhmetPaşanın Ahıska Türklerinin yerli ve tarihîBizim AHISKA6 Sonbahar 2012atalarından biri olduğu gerçeğini saklıyorlar.Üstelik sanki o bölgenin ta ezelden 1944’e kadarsahipleri olan, sürgüne tabi tutulan ve hâlâsürgünde olan Ahıska Türkleri hiç yaşamamıştı r.Sanki Ahmet Paşa ordusuyla o toprakları işgal etmişve sonucunda bölgenin Müslümanlaşmasınıgerçekleşti rmek için zorla cami inşâ etmiş ve yüzyıl önce yıkılmış olan Osmanlı Devleti nin harabeleriniGürcistan tarafı onararak ayakta tutmayaçalışarak büyük iş yapmıştı r!Ahıska’da Türk izlerinin silinmeye çalışılmasınınbir diğer delili de Ahıska’daki açılışa katı lanlarınarasında Ermeni asıllı Fransız şarkıcı olanCharles Aznavour olmasıdır. Bununla Ahıska’dakiaçılışın kimlere yönelik olduğunun göstermekisti yorlar! Dolayısıyla o açılışta mutlu edilmekistenen Ahıska’daki Ermenilerdir. Daha dünekadar buraların kahir ekseriyeti ni teşkil edenAhıska Türkleri hiç hesapta yok! Çünkü Ermenilerve açılışa katı lacak olan Charles AznavourAhıska’yı ecdatlarının vatanı olarak tanımlamaktadır.5 Hatt a Gürcistan’ın kalkınmasında,ordusunun modernleşmesinde, alt yapısının inşasında,uluslararası kuruluşlarda yer almasındaönemli katkıda bulunan, hatt a bahsedildiğigibi Ahıska’daki restorasyonda maddî desteksağlayan Türkiye yoktur. Türkiye’den ne bir şarkıcıne bir tarihçi ve ne de resmî zevat çağrılmıştır! Türk devlet adamlarını hiç söylemiyorum.Ancak Baltı k devletlerinden Letonya DevletBaşkanı açılışa katı lmış ve Saakaşvili, Rus-Gürcüsavaşında en önemli desteği verdiğinden dolayıona teşekkür etmişti r.Ahıska’daki açılışta Türk eseri olarak tanımlananAhmediye Camiinin açılışının protesto edilmeyeçalışılmasıdır. Kaldı ki bu tarihî cami, camiolarak değil müze olarak açılmıştı r! Buna bile tahammüledilememektedir.Bir diğer husus da kendilerini Cavaxet Ermenileriolarak tanımlayan ve Moskova’da yaşayanAhıska Ermenileri, açılışa katı lacak olan Ermeniasıllı Fransız şarkıcısını engellemek için, aylar öncedenyazılı ve sözlü açıklamalarla baskı yapmışlardır.Şarkıcının açılışa katı lmasıyla sonuçlansada Ahıska’daki Ermenilerin bir bölümü şarkıcınıngelmesini protesto ederek açılışa katı lmamıştı r.Dolayısıyla Ahıska Türklerinin ve yöneti cilerininCavaxet(?) Ermenilerinden Ahıska’ya sahiplenmekonusunda öğreneceği çok şey var demek ki…Türkiye’den birileri bol bol vatan Ahıskaseyahatlerine çıkmış olsa da burada bahsetti -ğimiz ciddî faaliyetlerin uzağından yakınındangeçememiş olmaları içler acısı bir durumdur.Bu çok önemli gelişmede Ahıska Türklerininkatkısı ve girişimi olmadığı gibi, görünen o kiböyle bir açılışta da yerleri yoktu. Açılışta yerlerininolmaması da Ahıska’daki gelişmelerdeve değişimlerde de yerlerinin olmadığı anlamınagelir. Ahıskalı önde gelenler ve bilhassa siviltoplum oyunu oynayanlar bunu iyi düşünmeliler!Korkarız ki Ahıska’daki gelişmelerden uzakduranlar, vatanla ilgili söz hakkını da kaybedecekleridir.Türk şâiri Orhan Şak Gökyay’ın ünlü şiirinibilirisiniz. Bu Vatan Kimin? başlıklı bu şiir şöylebaşlıyordu:Bu vatan toprağın kara bağrında,Sıradağlar gibi duranlarındır!Bir tarih boyunca onun uğrunda,Kendini tarihe verenlerindir.O hâlde “önde gidenlerimiz” önce tarihimiziiyi öğrenmeli, sonra meydana çıkmalı ve kendilerinitarihe vermelidirler. İşte o zaman biz deel ele vereceğiz, vatan uğruna onların yanındasıradağlar gibi duracağız!Ankara Üniversitesi SBF Yüksek Lisans Öğrencisi.1 http://pik.tv/ru/news/story/37006-saakashvili-posetil-axalcixe2 http://pik.tv/ru/news/story/44664-mixail-saakashvili-v-axalcixe3 http://vestikavkaza.ru/articles/obshestvo/religion/51727.html4 http://www.newsarmenia.ru/society/20120807/42702404.html5 http://pik.tv/ru/news/story/45185-koncert-sharlia-aznavura-v-gruziiSonbahar 2012 7Bizim AHISKA

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here